gik|iewicz

Izrael stworzył fałszywy think tank do wpływania na chatboty AI

Według śledztwa Politico, Izrael uruchomił kampanię mającą na celu kształtowanie odpowiedzi dużych modeli językowych na pytania użytkowników o Gaza i IDF. Centralną częścią operacji jest fałszywy think tank – Hanover Institute for Public Policy. W nieco ponad tydzień instytut opublikował co najmniej 100 artykułów, które wyglądają na szyte na miarę chatbotów. To pierwsza tak dobrze udokumentowana próba manipulowania AI na skalę państwową.

TL;DR: Izrael stoi za kampanią wpływania na odpowiedzi ChatGPT i Perplexity. Kluczowym narzędziem jest fałszywy think tank – Hanover Institute, który w ponad tydzień opublikował co najmniej 100 artykułów przygotowanych pod AI (źródło: Calcalistech). Kampania wykorzystuje pliki llms.txt i treści Q&A, by modele cytowały proizraelskie narracje.

Na czym polega operacja Hanover Institute?

Hanover Institute for Public Policy to nowo powstały „instytut badawczy”, który w praktyce nie prowadzi badań – produkuje treści pod algorytmy wyszukiwania używane przez modele językowe. Zgodnie z doniesieniem GIGAZINE, w nieco ponad tydzień instytut opublikował co najmniej 100 artykułów. Publikacje mają format przyjazny dla AI: strukturyzowane pytania i odpowiedzi, przejrzyste nagłówki, dane liczbowe.

Kampanią kieruje – jak podaje Calcalistech – francuska firma PR-owa oraz właśnie ten nowo utworzony instytut badawczy. Internet jest zalewany proizraelskimi treściami zaprojektowanymi tak, by systemy AI pobierały je i cytowały jako źródła. To nowa jakość w propagandzie państwowej.

Dlaczego to działa? Modele językowe czerpią wiedzę z internetu. Nie da się ich łatwo „przekupić” – ale można zaplątać w sieć wiarygodnie wyglądających stron.

Jakie techniki manipulacji AI zastosowano?

Kampania wykorzystuje kilka konkretnych metod optymalizacji pod modele językowe. Według Mathrubhumi są to:

• specjalistyczne techniki optymalizacji AI (tzw. AI optimization, odpowiednik SEO pod chatboty)
• celowe treści w formacie Q&A, dopasowane do typowych pytań użytkowników
• niestandardowe pliki llms.txt – instrukcje dla botów, które mówią modelom, co i jak czytać na stronie
• masowa publikacja artykułów w krótkim czasie (ponad 100 w tydzień)
• maskowanie operacji jako niezależny think tank
• kierowanie treści na spadek poparcia dla Izraela w USA

Plik llms.txt zasługuje na uwagę. To odpowiednik robots.txt, ale skierowany do modeli językowych – mówi botom, które treści strony są najważniejsze. Co więcej, takie pliki często nie są widoczne dla zwykłego czytelnika. Manipulacja działa więc pod powierzchnią.

Dlaczego Izrael celuje w chatboty, a nie w ludzi?

Przez dekady rządy wpływały na zagraniczną opinię publiczną za pomocą reklamy, lobbingu, występów telewizyjnych oraz artykułów opiniotwórczych. Teraz pojawił się nowy cel – sztuczna inteligencja, jak opisuje Arab News. Rosnąca liczba ludzi pyta ChatGPT lub Perplexity zamiast szukać w Google.

Kampania odpowiada na realny problem Izraela: malejące poparcie w USA. Skoro młodsze pokolenia czerpią informacje z chatbotów, to właśnie tam trzeba umieścić narrację. Treści nie muszą przekonać człowieka – wystarczy, że model je pobierze i zacytuje. To znacznie niższy próg, bo modele nie oceniają intencji autora.

Zatem atakujemy nie percepcję, lecz źródło wiedzy. To spora różnica.

Czy chatboty faktycznie dały się nabrać?

Wczesne testy sugerują, że tak. Dziennikarze i badacze sprawdzali, jak ChatGPT i Perplexity odpowiadają na pytania o Gaza po uruchomieniu kampanii. W niektórych przypadkach odpowiedzi zawierały treści zgodne z publikacjami Hanover Institute, a narzędzia cytowały stronę instytutu jako źródło. Nick Cleveland-Stort, badacz manipulacji online, udokumentował na X, że instytut wydał ponad 100 raportów w ciągu tygodnia – tempo nierealne dla prawdziwego ośrodka badawczego.

Warto sprawdzić samemu: zapytaj chatbota o Gaza i poproś o źródła. Jeśli wśród nich pojawia się Hanover Institute, wiesz, że manipulacja zadziałała.

Kluczowe jest tempo. Prawdziwy think tank potrzebuje miesięcy na raport. Tutaj 100 tekstów w tydzień zdradza automatyzację.

Jak wykryto fałszywy think tank?

Śledztwo rozpoczął Politico, a Jacob Wendler ujawnił na X, że izraelska kampania wpływu obejmuje fałszywy think tank założony w celu dostarczania treści narzędziom takim jak ChatGPT. Sygnały ostrzegawcze były liczne:

• instytut powstał nagle, bez historii publikacji
• brak wymienionych z nazwiska ekspertów z realną karierą naukową
• lawinowa liczba publikacji w krótkim czasie
• treści idealnie dopasowane do typowych promptów o Gaza i IDF
• obecność plików llms.txt przygotowanych pod boty
• powiązania z francuską firmą PR-ową śledzone przez dziennikarzy

Ponadto RT potwierdza, że izraelski rząd stworzył stronę z treściami zaprojektowanymi tak, by modele AI wykorzystywały je przy odpowiadaniu użytkownikom. Sprawa jest dobrze udokumentowana w kilku niezależnych mediach, mimo że brzmi absurdalnie – jak zauważa Frontnieuws.

Czym różni się manipulacja AI od klasycznej propagandy?

Klasyczna propaganda celuje w ludzką percepcję – emocje, pamięć, tożsamość. Kampania Hanover Institute celuje w pipeline danych modelu. Model nie ma emocji ani poglądów; polega na autorytetach, strukturze i częstotliwości występowania treści. Zatem wystarczy stworzyć pozory autorytetu.

Na przykład: fałszywy Notepad++ dla Mac z naszego wcześniejszego śledztwa działał podobnie – udawał zaufaną markę, by wyłudzać dane. Tu mechanizm jest analogiczny, tyle że ofiarą nie jest użytkownik, lecz model, który pośrednio kształtuje wiedzę milionów ludzi.

W rezultacie pojedyncza fałszywa strona może wpłynąć na odpowiedzi chatbota czytane przez tysiące użytkowników dziennie. Skala efektu jest nieproporcjonalna do nakładu.

Czym jest plik llms.txt i dlaczego stał się bronią?

Plik llms.txt to stosunkowo nowy standard – instrukcja dla modeli językowych, która mówi botom, jakie treści na stronie są najważniejsze i jak powinny być interpretowane. Kampania Hanover Institute wykorzystuje go celowo, co potwierdza Mathrubhumi. Zwyczajny czytelnik nigdy nie zobaczy tego pliku, bo przeglądarka go nie wyświetla.

Model pobiera instrukcje i traktuje je jako wskazówkę autorytetu. W rezultacie treść oznaczona w llms.txt jako kluczowa ma większą szansę trafić do odpowiedzi chatbota niż materiały konkurencyjne. To tania i skuteczna metoda.

Jak sprawdzić, czy chatbot podał zmanipulowaną odpowiedź?

Najprostsza metoda to żądanie źródeł przy każdej odpowiedzi. Jeśli wśród cytowanych stron pojawia się Hanover Institute for Public Policy lub podobne, świeżo zarejestrowane domeny – sygnał ostrzegawczy jest wyraźny. GIGAZINE opisuje, że instytut wydał ponad 100 artykułów w nieco ponad tydzień, co samo w sobie jest testem wiarygodności.

Lista kontrolna weryfikacji źródła:

• sprawdź datę rejestracji domeny (świeże domeny to czerwona flaga)
• poszukaj nazwisk ekspertów w Google Scholar
• porównaj tempo publikacji z realnymi think tankami
• sprawdź, czy strona ma plik llms.txt (dopisz /llms.txt do adresu URL)
• zweryfikuj, kto finansuje instytucję
• porównaj odpowiedź w dwóch różnych chatbotach

Czy inne państwa też manipulują chatbotami?

Izraelska operacja jest pierwszą tak dobrze udokumentowaną, jednakże raczej nie ostatnią. Activist Post wskazuje, że technika jest tania i replikowalna – wystarczy domena, generator treści i plik llms.txt.

Mimo to izraelska kampania wyróżnia się skalą i profesjonalizmem. Za operacją stoi francuska firma PR-owa, co sugeruje budżet rzędu milionów – tak opisuje to Real Lee Camp. Amatorzy nie publikują 100 artykułów w tydzień.

Często zadawane pytania

Czym jest Hanover Institute for Public Policy?

To fałszywy think tank powiązany z izraelską kampanią wpływu, który w nieco ponad tydzień opublikował co najmniej 100 artykułów szytych na miarę chatbotów (źródło: GIGAZINE). Nie traktuj go jako wiarygodnego źródła.

Które chatboty były celem kampanii?

Głównie ChatGPT i Perplexity, ponieważ użytkownicy zadają im pytania o Gaza i IDF, a narzędzia cytują źródła z internetu (źródło: Mathrubhumi). Zawsze sprawdzaj linki w odpowiedziach.

Jak samodzielnie wykryć manipulację w odpowiedzi AI?

Poproś chatbota o listę źródeł, a następnie sprawdź plik llms.txt na cytowanej stronie oraz historię domeny. Ponad 100 publikacji w tydzień to tempo niemożliwe dla prawdziwego ośrodka (źródło: GIGAZINE) – odrzucaj takie źródła.

Dlaczego Izrael celuje w AI, a nie w klasyczne media?

Bo poparcie dla Izraela w USA spada, a młodsze pokolenia pytają chatboty zamiast szukać w Google (źródło: Arab News). Wpływ na model jest tańszy niż kampania reklamowa – jedna strona kształtuje tysiące odpowiedzi dziennie.

Podsumowanie

Sprawa Hanover Institute pokazuje trzy rzeczy. Po pierwsze, propaganda państwowa przeniosła się z ludzi na modele językowe – taniej jest oszukać chatbota niż przekonać czytelnika. Po drugie, pliki llms.txt i masowa produkcja treści Q&A to skuteczne narzędzia manipulacji, niewidoczne dla zwykłego użytkownika. Po trzecie, tempo publikacji (100 artykułów w tydzień) stało się prostym wskaźnikiem wykrywającym fałszywe instytuty.

Zatem każdą odpowiedź chatbota warto traktować jak wynik wyszukiwania – z żądaniem źródeł i weryfikacją. Sprawdź sam: zapytaj ChatGPT o Gaza, poproś o linki i prześledź, kto naprawdę stoi za cytowanymi stronami. Jeśli temat manipulacji w AI Cię interesuje, przeczytaj też o fałszywym Notepad++ dla Mac oraz o tym, jak SocratiCode buduje kontekst dla asystentów AI.